Tiết 51: NHOÂM
Ngày soạn: 17/03/2008
Ngày giảng: 20/03/2008
I/ Muïc tieâu:
Kieán thöùc:
Biết vị trí của Al trong HTTH, cấu tạo, tính chất vật lý quan trọng và ứng dụng của Al
Nắm được tính chất hóa học quan trọng của Al, dẫn ra các pưhh minh họa.
Kyõ naêng: reøn kyõ naêng vieát ptpö; giaûi thích hieän töôïng; giaûi caùc baøi taäp lieân quan.
Thaùi ñoä: Reøn luyeän yù thöùc hoïc taäp nghieâm tuùc, logic, khoa hoïc
Troïng taâm: Tính chất và ứng dụng của Al
II/ Phöông phaùp – phöông tieän
Phöông phaùp: Ñaøm thoaïi, baøi taäp
Phöông tieän:
Giaùo vieân: Heä thoáng caâu hoûi, tài liệu tham khảo, baøi taäp
Hoïc sinh: Chuaån bò caùc baøi taäp.
III/ Tieán trình baøi hoïc:
Toå chöùc lôùp: 1’
Kieåm tra baøi cuõ: Trong quá trình học bài mới
Bài mới:
Hoạt - dộng của GV - HS
Nội dung

GV: Al có đầy đủ tính chất vật lý của một kim loại
HS: Nêu lại t/c vật lý chung của kim loại
GV: Nhận xét và lưu ý các t/c riêng của Al




GV: Hướng dẫn HS giải thích tính chất vật lý của Al

GV: ?Hãy viết cấu hình electron của Al(Z = 13). Từ đó cho biết vị trí của Al trong bảng HTTH và xu hướng hóa học cơ bản của Al trong pưhh

HS: Viết cấu hình electron của Al, từ đó suy ra vị trí của Al trong bảng HTTH
GV: Dựa vào tính chất hóa học đặc trưng của kim loại và số e hóa trị của Al, cho biết tính chất hóa học của Al
HS: Tính khử
Al0 – 3e -> Al3+ => Tính khử
GV: Hướng dẫn HS tìm hiểu theo từng trường hợp cụ thể
HS: Viết ptpư minh họa






? Những vật làm bằng nhôm có tác dụng với nước không?

GV: Lưu ý phản ứng của Al với nước diễn ra nhanh nhưng ngừng lại ngay do tạo màng hiđroxit bảo vệ.
Nếu loại bỏ được lớp màng oxit, Al sẽ tác dụng mãnh liệt với phi kim hoặc nước ở đkt
(hiện tượng nhôm mọc lông tơ)

GV: Dựa vào những tính chất lý – hóa học của Al, người ta sử dụng Al trong nhiều lĩnh vực của đời sống và sản xuất
GV: Nhôm là nguyên tố phổ biến (chiếm 5,5% tổng số nguyên tử của vỏ trái đất), sau H, O, Si
Tính chất vật lý
Al là kim loại nhẹ (d = 2,7g/cm3); trắng bạc, t0nc = 6600C,
Al dẫn điện, dẫn nhiệt tốt. Độ dẫn điện của Al bằng 2/3 của Cu, nhưng Al nhẹ bằng 3 lần Cu; độ dẫn nhiệt của Al bằng 3 lần của Fe
Dẻo (có thế dát mỏng được lá nhôm dày 0,01mm)
(Al dẫn điện = 2/3 Cu nhưng nhẹ hơn Cu 3 lần; dẫn nhiệt hơn Fe 3 lần)


Vị trí của Al trong HTTH, cấu tạo nguyên tử Al

* Cấu hình electron nguyên tử:
Al(Z = 13): 1s22s22p63s22p1 => Al có 3 e hóa trị
Al – 3e
Al3+
* Vị trí: chu kỳ 3, PNC nhóm III, ô số 13




3. Tính chất hóa học
Al0 – 3e -> Al3+=> Tính khử a. Tác dụng với phi kim
1, 4Al + 3O2
2Al2O3
2, 2Al + 3I2
2AlI3
b. Tác dụng với Axit
1, 2Al + 6HCl
2AlCl3 + 3H2
2, Al + 4HNO3
Al(NO3)3 + NO + 2H2O
Al không phản ứng với axit H2SO4 và HNO3 đặc nguội
c. Tác dụng với oxit kim loại
1, 2Al + Fe2O3
Al2O3 + 2Fe
Phản ứng tỏa nhiều nhiệt (pư nhiệt nhôm), ứng dụng để điều chế các kim loại khó bị khử và khó nóng chảy: Fe, Cr, Zn, Mn, Ti, Ni, V,.....
d. Tác dụng với nước
Vật làm bằng nhôm bền trong không khí và hơi nước ở điều kiện thường do có màng oxit bảo vệ.
1, 2Al + 3H2O
2Al(OH)3
+ 3H2
Phá bỏ lớp oxit, Al phản ứng với nước ở đk thường





=> Al là kim loại có tính khử mạnh, bền trong không khí và hơi nước ở đk thường.
4. Ứng dụng của Al
- SGK







4. Củng cố
1. Viết ptpư của Al với các chất sau: N2, CuO, Fe3O4, dd Ba(OH)2
2. Bằng phương pháp hóa học hãy phân biệt các kim loại: Na, Ca, Al
3. Chỉ dùng một hóa chất, phân biệt Na, Ca, Mg, Al
4. Bài tập về nhà: 4,5 SGK tr 126, 243 (SBT tr 43)
5. Rút kinh nghiệm